Grip op het dagelijks leven. Praktische strategieën voor volwassenen met autisme.

Dagelijkse activiteiten zoals opruimen, poetsen, koken, administratie uitvoeren, boodschappen doen of afspraken plannen kunnen veel energie vragen. Weten wat je moet doen, betekent immers nog niet dat het lukt om eraan te beginnen, overzicht te bewaren of de taak af te ronden. Problemen met planning, taakinitiatie, schakelen, prikkelverwerking, perfectionisme en energieregulatie kunnen het dagelijks functioneren sterk bemoeilijken.

In dit groepstraject onderzoeken deelnemers welke factoren hun dagelijks functioneren ondersteunen of juist belemmeren. Ze maken kennis met verschillende praktische en psychologische strategieën om taken haalbaarder te maken. Daarbij besteden we onder meer aandacht aan het opdelen van taken, het creëren van structuur, het aanpassen van de omgeving, het bewaken van energie, het formuleren van haalbare doelen en het inschakelen van steun.

Een van de technieken waarmee wordt geëxperimenteerd, is body doubling: het doelbewust gebruiken van de aanwezigheid van iemand anders om gemakkelijker aan een taak te beginnen, ermee bezig te blijven of ze af te ronden. Body doubling is geen doel op zich en werkt niet voor iedereen. Deelnemers onderzoeken of, wanneer en in welke vorm deze techniek voor hen bruikbaar kan zijn.

Na afloop van het traject:

• heeft de deelnemer meer inzicht in de persoonlijke factoren die het dagelijks functioneren beïnvloeden;
• kan de deelnemer een moeilijke activiteit opdelen in kleinere en haalbare stappen;
• beschikt de deelnemer over verschillende strategieën voor taakinitiatie, planning, uitvoering en afronding;
• herkent de deelnemer signalen van overbelasting en kan die beter meenemen in de dagelijkse planning;
• heeft de deelnemer geëxperimenteerd met verschillende vormen van ondersteuning, waaronder body doubling;
• kan de deelnemer beter inschatten welke strategie bij welke taak en ondersteuningsnood past;
• beschikt de deelnemer over een persoonlijk en realistisch ondersteuningsplan voor het dagelijks leven.
  
  Het traject combineert:
• psycho-educatie over executieve functies, prikkelverwerking, stress en energieregulatie;
• functionele analyse van concrete situaties uit het dagelijks leven;
• praktische oefeningen tijdens de sessies;
• het formuleren van kleine, persoonlijk betekenisvolle doelen;
• gedragsmatige experimenten tussen de sessies;
• gerichte uitwisseling van ervaringen;
• gezamenlijke reflectie over wat wel en niet werkt;
• ontwikkeling van een persoonlijke gereedschapskist.
• Iedere deelnemer kiest concrete dagelijkse activiteiten waaraan hij of zij wil werken. Tussen de sessies worden één of meer strategieën thuis uitgeprobeerd. Tijdens de volgende sessie worden de ervaringen gestructureerd besproken: wat hielp, wat vormde een belemmering, welke aanpassing is nodig en voor welke andere situaties kan de strategie bruikbaar zijn?

• Body doubling wordt aangeboden als één mogelijke strategie naast andere vormen van externe structuur en ondersteuning. Deelnemers kunnen experimenteren met onder meer samen in dezelfde ruimte werken, online aanwezigheid, korte check-ins, stil naast elkaar werken, een timer of vooraf opgenomen werkvideo. Er wordt steeds aandacht besteed aan keuzevrijheid, grenzen, sociale belasting en individuele voorkeuren.
   

  Inhoud van de sessies

  
  Sessie 1 – Mijn dagelijks leven in kaart

  De deelnemers brengen in kaart welke dagelijkse activiteiten goed verlopen en bij welke activiteiten zij vastlopen. We onderzoeken waar het precies moeilijk wordt: bij het overzien, plannen, beginnen, volhouden, schakelen of afronden van een taak. Daarnaast staan we stil bij de invloed van energie, prikkels, stress, perfectionisme en verwachtingen.

  Iedere deelnemer kiest één of twee concrete activiteiten waaraan hij of zij tijdens het traject wil werken. Deze persoonlijke doelen vormen het uitgangspunt voor de oefeningen en thuisexperimenten.

   

  Sessie 2 – Van willen naar beginnen

  Deze sessie richt zich op taakinitiatie. Deelnemers leren taken kleiner, concreter en zichtbaarder te maken. We oefenen met haalbare eerste stappen, externe geheugensteunen, vaste startmomenten, omgevingsaanpassingen en als-danplannen.

  Body doubling wordt geïntroduceerd als een mogelijke manier om de drempel tot handelen te verlagen. Deelnemers ervaren tijdens de sessie kort wat gedeelde aanwezigheid met een taak kan doen en kiezen desgewenst een vorm om thuis uit te proberen.

   

  Sessie 3 – Huishoudelijke en praktische taken haalbaar maken

  We passen de verschillende strategieën toe op huishoudelijke en praktische activiteiten, zoals opruimen, poetsen, wassen, koken, boodschappen doen en administratie verwerken. Aandacht gaat naar het opdelen van complexe taken, het verminderen van tussenstappen, het aanpassen van de omgeving en het formuleren van een haalbare definitie van “klaar” of “goed genoeg”.

  De thuisexperimenten worden besproken. Deelnemers onderzoeken welke combinatie van taak, omgeving, ondersteuning en mate van sociale aanwezigheid het meest helpend is.

   

  Sessie 4 – Energie bewaken en ondersteuning organiseren

  Dagelijks functioneren vraagt niet alleen planning, maar ook afstemming op de beschikbare mentale en lichamelijke energie. Deelnemers leren vroege signalen van spanning, overprikkeling en uitputting herkennen. We bespreken het afwisselen van inspanning en herstel, het verlagen van onrealistische verwachtingen en het plannen vanuit draagkracht.

  Daarnaast oefenen deelnemers met het concreet vragen en organiseren van ondersteuning. Daarbij kan het gaan om praktische hulp, samen starten, een reminder, een korte check-in of rustige aanwezigheid. Er wordt expliciet onderzocht wanneer ondersteuning helpend is en wanneer ze juist druk, schaamte, afleiding of extra sociale belasting veroorzaakt.

   

  Sessie 5 – Mijn persoonlijke gereedschapskist

  In de laatste sessie brengen deelnemers samen wat zij tijdens het traject hebben geleerd. Iedere deelnemer stelt een persoonlijke gereedschapskist samen met strategieën die passen bij verschillende taken en omstandigheden.

  We besteden aandacht aan het vasthouden van veranderingen, het omgaan met terugval en het tijdig bijsturen wanneer een strategie niet langer werkt. Het traject wordt afgesloten met een persoonlijk ondersteuningsplan waarin de deelnemer beschrijft:

• bij welke activiteiten ondersteuning nodig is;
• welke strategieën daarbij bruikbaar zijn;
• welke vorm van hulp of aanwezigheid passend is;
• hoe rekening wordt gehouden met energie en prikkelbelasting;

• welke eerste concrete stap na afloop van het traject wordt gezet.

   

  Actieve betrokkenheid van de deelnemers

  De deelnemers nemen actief deel aan oefeningen, kiezen eigen doelen en voeren tussen de sessies kleinschalige experimenten uit. De ervaringsuitwisseling is steeds gekoppeld aan een concrete hulpvraag, oefening of strategie. Deelnemers worden niet verplicht persoonlijke informatie te delen die zij liever privé houden.

  Aan het begin en aan het einde van het traject vullen de deelnemers een korte zelfevaluatie in over hun dagelijks functioneren, ervaren ondersteuningsnoden en vertrouwen in het toepassen van strategieën. Na iedere sessie wordt kort bevraagd wat bruikbaar was en wat in de volgende sessies moet worden aangepast.

   

  Praktische organisatie

  Aantal sessies: vijf groepssessies

  Duur: 120 minuten per sessie, waarvan minstens 90 minuten rechtstreeks contact met de deelnemers

  Groepsgrootte: minimaal vier en maximaal acht deelnemers

  Data: 6 november 2026, 27 november 2026, 18 december 2026, 22 januari 2027 en 26 februari 2027

  Tijdstip: 13u - 14.30u

  Locatie: Therapiepraktijk De Kronkel, Poederleese Weg 81, Lille

  Begeleiders: Wim Tops en Karla Da Silva Dias